Złamać nogę czy przysięgę? (o frazeologizmach)

Ładna definicja związków frazeologicznych brzmi: „ogół połączeń wyrazowych występujących w danym języku i funkcjonujących jako całość znaczeniowa” (J. Pol, Repetytorium z języka polskiego). Prościej – związki wyrazowe, których znaczenie nie wynika z wyrazów (np. drzeć koty) lub jeden z wyrazów ma znaczenie osobliwe (np. w wyrażeniu lewe papiery słowo lewe jest z gwary więziennej).

Frazeologizmy dzielą się na:

  • związki stałe – mają utarte, zleksykalizowane znaczenie, np. rzucić okiem (zmiany w tych związkach są traktowane jako błąd – przykładem takiego błędu może być kontaminacja,
  • związki łączliwe – dopuszczalna jest zmiana jednego z wyrazów – np. wziąć się w ryzy, ale też: wziąć się w karby lub wziąć się w garść.

Klasyfikacja formalna wyróżnia związki:

  • właściwe – np. złamać nogę,
  • przenośne – np. złamać przysięgę.

Jednak najczęściej stosowany podział frazeologizmów wygląda następująco:

  • wyrażenia – ustalone połączenia wyrazowe, których ośrodkiem jest rzeczownik, przymiotnik, przysłówek (np. gołębie serce, sprzed potopu, rychło w czas),
  • zwroty – ustalone połączenia wyrazowe, których ośrodkiem jest czasownik (np. mieć pypcia na języku, połknąć bakcyla),
  • frazy – mają postać zdania (np. grunt się pali komuś pod nogami, coś poszło komuś w pięty).

Frazeologizmy mają idiomatyczny charakter – nie mają dosłownych odpowiedników w językach obcych.

Polub Edytornię na Facebooku 🙂
0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes