📚Bezosobowe formy czasownika

Na wyższych poziomach języka polskiego (od B2) trzeba już znać bezosobowe (nieosobowe) formy czasowników. Ten wpis porządkuje informacje gramatyczne.

I Bezosobowych form czasownika zakończonych na „-no” „-to” używamy jako substytutu (formy zastępczej)  czasu przeszłego, kiedy:

1) Tego typu zachowanie jest typowe dla dużych grup ludzi, powszechne – wszyscy lub prawie wszyscy to robili, np. Wczoraj na ulicach rozmawiano tylko o przedwczorajszym meczu.

2) Nie jesteśmy w stanie powiedzieć, kto dokładnie wykonał tę czynność, np. W Polsce samochody osobowe produkowano już przed II Wojną Światową.

3) To nie ma znaczenia, kto wykonał tę czynność, np. W czasie zimy na boisko szkolne wylewano wodę i tworzono lodowisko dla dzieci.

4) Nie chcemy powiedzieć, kto wykonał tę czynność, np.

Wczoraj w Warszawie podpisano nową umowę handlową z Włochami.   

Mówiono mi, że pana firma nie chce podpisać tego kontraktu.

Formy te tworzymy zależnie od zakończenia bezokolicznika.

1) -ać -ać­ + -no = -ano

czytać­ + -no = czytano napisać­ + -no = napisano   zapytać­ + -no = zapytano

2) -eć -eć­ + -ano = -ano

zrozumieć­ + -ano = zrozumiano  chcieć­ + -ano= chciano widzieć­ + -ano = widziano

3) -yć     -yć­ + -ono = -ono

liczyć­ + -ono = liczono   pomnożyć­ + -ono = pomnożono  stworzyć­ + -ono = stworzono

4) -ić   -ić­ + -ono = -ono  (-cić,  -dzić, -lić)

             -ić­ + -ono = -iono

podzielić­ + -ono = podzielono  urodzić­ + -ono = urodzono   zapłacić­ + -ono = zapłacono

mówić­ + -ono = mówiono   obronić­ + -ono = obroniono naprawić­ + -ono = naprawiono

5) -ąć   -ąć­ + -ęto /-ięto = -ęto /-ięto

wziąć­ + -ęto = wzięto    zacząć­ + -ęto = zaczęto         zamknąć­ + -ięto = zamknięto

6) krótkie zakończone na -ić, -yć, -uć -ć­ + -to = -to

  pić­ + -to = pito             myć­ + -to = myto         truć­ + -to = truto     bić­ + -to = bito

wypić­ + -to = wypito   umyć­ + -to = umyto otruć­ + -to = otruto   zabić­ + -to = zabito

 odkryć – odkryto

UWAGA!

nosić – noszono             wozić – wożono               kłaść – kładziono    nieść – niesiono

prosić – proszono         zagrozić – zagrożono      jeść – jedzono

II Mamy też formy nieosobowe z zaimkiem się. Tworzymy je przez dodanie „się” do czasownika w 3. osobie liczby pojedynczej, np.:

– czytać: czyta się / czytało się / będzie się czytało / będzie się czytać

– zbudować: zbudowało się / zbuduje się

Można ich także używać w trybie przypuszczającym: czytałoby się, zbudowałoby się.

Dzisiaj czyta się mało gazet. W przyszłości będzie się ich czytało jeszcze mniej.

Dawniej czytało się więcej gazet. Gdyby nie pojawiła się prasa elektroniczna, czytałoby się więcej gazet.

Spodobał Ci się mój wpis?