Ó czy u?

By─ç mo┼╝e nie jest to dylemat na miar─Ö szekspirowskiego pytania: by─ç czy nie by─ç?, ale i tak niejednemu sp─Ödza sen z powiek. Warto zatem dowiedzie─ç si─Ö, jakie s─ů zakresy u┼╝ycia litery ├│ i u (serio, s─ů do tego zasady).

Ó piszemy, gdy:

  • wymienia si─Ö w formach fleksyjnych na o lub e, np. m├│c ÔÇô mog─Ö, l├│d ÔÇô lodem
  • w rdzeniach czasownik├│w w formach jednokrotnych w opozycji do czasownik├│w wielokrotnych wymienia si─Ö na a, np, wr├│ci─ç ÔÇô wraca─ç, skr├│ci─ç ÔÇô skraca─ç
  • w wyrazie jest cz─ůstka ├│w (jako ko┼äc├│wka lub cz─Ö┼Ť─ç przyrostka):
    • w dope┼éniaczu liczby mnogiej rodzaju m─Öskoosobowego, np. sto┼é├│w
    • w przyrostkach -├│w, -├│wna, -├│wka, np. Krak├│w, Kowalczyk├│wna, klas├│wka
    • w niewielu wyrazach na pocz─ůtku, np. ├│semka
    • w pewnej liczbie wyraz├│w, w kt├│rych nie ma wymiany na o lub e, a kt├│rych pisownia jest podyktowana kryterium historycznym, np. m├│zg, og├│lny

I taka ma┼éa uwaga… litera ├│ NIGDY nie wyst─Öpuje na ko┼äcu wyrazu ­čÖé

U piszemy, gdy:

  • w wyrazie jest przyrostek: -uch, -uchna, -uchny, -unek, -unia, -unio, -usia, -us, -uszek, -u┼Ť, -utki, np. fartuch, maluchna, grubiuchny, pakunek, lalunia, dziadziunio, c├│rusia, sknerus, puszek, mamu┼Ť, grzeczniutki
  • formy czasu tera┼║niejszego ko┼äcz─ů si─Ö na -uj─Ö, -ujesz, -uje, np. wykonuj─Ö, rysujesz, marnuje
  • zawsze tam, gdzie nie ma uzasadnienia dla ├│ (to moja ulubiona zasada :-))

Wyj─ůtki: skuwka, zasuwka, okuwka, zakuwka. Tutaj jest u, poniewa┼╝ u nale┼╝y do rdzenia, a nie jest przyrostkiem razem z liter─ů w (wtedy powinno by─ç ├│w).

Polub Edytorni─Ö na Facebooku ­čÖé
0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes