Alfabet, głoska i litera

Alfabet ÔÇô zbi├│r liter danego j─Özyka u┼éo┼╝ony w ustalonym porz─ůdku. Na przyk┼éad alfabet j─Özyka swahili (suahili) wygl─ůda tak:
a, b, ch, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, w, y, z, dh, gh, kh, mb, mv, mw, nd, ng, ngÔÇÖ, nj, ny, nz, sh, th

G┼éoska ÔÇô najmniejszy d┼║wi─Ök mowy ludzkiej, kt├│ry mo┼╝na wyodr─Öbni─ç s┼éuchem.
Uwzgl─Ödniaj─ůc spos├│b wymowy (o tym napisz─Ö innym razem) g┼éoski dzielimy na:

  • samog┼éoski
    • czyste, czyli a, e, i, o, u, y
    • nosowe, czyli ─ů, ─Ö
  • sp├│┼ég┼éoski (podzia┼é ze wzgl─Ödu na stopie┼ä zamkni─Öcia, kt├│re napotyka wydech z krtani)
    • zwarte, czyli p, pÔÇÖ, b, bÔÇÖ, t, d, k, kÔÇÖ, g, gÔÇÖ
    • szczelinowe, czyli f, fÔÇÖ, w, wÔÇÖ, s, sz, ┼Ť, z, ┼╝, ┼║, ch, chÔÇÖ
    • zwarto-szczelinowe, czyli c, cz, ─ç, dz, dz, d┼║
    • p├│┼éotwarte, czyli m, mÔÇÖ, n, nÔÇÖ, ┼é, l, r.

I tu dwie uwagi ÔÇô zapis z g├│rnym apostrofem oznacza g┼éoski zmi─Ökczone. One istniej─ů, ale jak w szkole wymieniamy g┼éoski, to skupiamy si─Ö na podstawowych, bez zmi─Ökcze┼ä. Sp├│┼ég┼éoski mo┼╝na te┼╝ podzieli─ç na (uwzgl─Ödniaj─ůc czynno┼Ťci wi─ůzade┼é g┼éosowych) na d┼║wi─Öczne i bezd┼║wi─Öczne oraz ÔÇô przyjmuj─ůc jako kryterium miejsce w jamie ustnej, gdzie powstaj─ů ÔÇô na wargowe, wargowo-z─Öbowe, przednioj─Özykowe (z─Öbowe i dzi─ůs┼éowe), ┼Ťrodkowoj─Özykowe i tylnoj─Özykowe. Ale o tym b─Ödzie w osobnym po┼Ťcie :-).

Litera ÔÇô graficzny (napisany, wydrukowany) znak g┼éoski (po definicji g┼éoski, definicja litery brzmi banalnie :-).

Na koniec czas na proste ─çwiczenie:
d┼╝d┼╝ownica ÔÇô ile to g┼éosek, a ile liter? (n├│g tym razem nie liczymy:-))

Polub Edytorni─Ö na Facebooku ­čÖé
0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes